Top 2000

Klavertje vier

Ooit vond ik een klavertje vier dat al was vertrapt en aan zijn verwondingen was overleden. Destijds heb ik lang getwijfeld of dit klavertje vier mij geluk kon brengen en of ik het wel mee naar huis moest nemen. Uiteindelijk heb ik hem voorzichtig in mijn agenda gestopt, mee naar huis genomen en daar in mijn lievelingsboek gedaan en in de kast gezet.

Nu werk ik bij de gemeente vier dagen in de week en heb ik de verantwoordelijkheid over de aanleg van maar liefst drie nieuwe rotondes in nieuw te bouwen wijken. Twee keer in de week ga ik naar de afhaal Chinees op de hoek en kijk ik naar Engelse komedies thuis op de bank voor de televisie. Ook heb ik een dochter van zes die ik ieder oneven weekend van de maand bij mij heb. Helaas begin ik een beetje kaal te worden, maar voor de rest werkt het klavertje vier volgens mij prima.

Het klavertje vier zit niet meer in mijn lievelingsboek, het hangt tegenwoordig in een lijstje boven mijn computer. Soms trek ik mij af op porno en krijgt het klavertje vier een cynische betekenis. Andere keren win ik met poker op internet en kijk ik er bevestigend naar.

Eerlijk gezegd kijk ik er niet meer zo vaak naar. Het doet me denken aan haar. Niet lang na de vondst van het klavertje vier ontmoette ik mijn toekomstige ex. Ik haalde na de vierde date uit het boek het klavertje vier tevoorschijn en vertelde haar dat dit geen toeval kon zijn. Eerst vond ik een klavertje vier en niet veel later leerde ik haar kennen. Ze had verliefd naar mij gekeken, een plaat van Lou Donaldson opgezet en mij vervolgens naar haar slaapkamer geleid om daar voor het eerst seks te hebben.
Nu denk ik dat het toch toeval was.

Achter mijn computer vul ik mijn favoriete nummers in voor de Top 2000, een radioprogramma dat samengesteld is door luisteraars. Het nummer dat ik graag op 1 zie staan, zie ik liever niet op 1 staan. Het doet me teveel pijn. Toch vul ik het in. Tegen beter weten in. Ik merk zelfs dat ik hoopvol inadem. Voor wat? Waarschijnlijk vult zij hetzelfde nummer in, maar wat dan nog? Waar heb ik nog hoop op? Het heeft nog nooit in de top 2000 gestaan, de kans is groot dat er maar twee mensen dit nummer ieder jaar inzenden. Het maakt geen schijn van kans. En toch doe ik het. Weer.
Ik zet mijn computer uit en kijk even naar mijn klavertje vier. Misschien helpt hij het toeval nog een keertje.
Ik verwarm wat afhaal Chinees in de magnetron.

Door: Stefan Pop

Standaard
Top 2000

Die eerste herfstdag van 1987

Ook als mensen er niet naar vragen, noemt Sietze Abbema zichzelf de geestelijke vader van de Top 2000. Lang voordat Radio 2 deze “lijst der lijsten” adopteerde en promoveerde tot Nederlandse traditie, was het Sietze die met zijn illegale zender vanuit een oude stal in Bartlehiem al in 1987 zijn 2000 favoriete liedjes de ether instuurde. Voor deze Kerstspecial zochten wij de Friese radiopionier op.

‘Nou, hier is het allemaal eigenlijk begonnen,’ zegt Sietze en hij spreidt zijn armen. We staan in een oude koeienstal met in de hoek een bureau met zendapparatuur en een oude personal computer. Er knipperen geen lichtjes, want Radio Sietze FM draait maar een paar uur per dag voor (naar schatting) 13 luisteraars in een straal van 10 kilometer rondom Bartlehiem.

‘In het begin was het vooral een soort van therapie voor me,’ vertelt Sietze. ‘Elk jaar werd ik na de zomer wat neerslachtig. Vooral als de herfst begon, had ik het zwaar.’ Hij slikt even en draait z’n hoofd weg. ‘Sorry, ineens voel ik me weer zoals toen. Het komt weer even heel dichtbij.’

We stoppen met het interview. Sietze neemt een slokje water, ik kijk de opnamestal rond en ontwaar vooral veel posters van Koos Alberts. Weliswaar lopen in deze ruimte al ruim dertig jaar geen koeien meer, hun geur is nog immer aanwezig. Het tapijt zit onder de moddervlekken en in de hoek staat een kruiwagen. Dit is niet bepaald een studio waar radio dj’s als Gerard Ekdom en Gijs Staverman geïnspireerd van raken, maar voor Sietze is het al jaren een klein paradijs waar hij de ster is, zijn glazen huis op een vol plein.

‘Muziek sleept mij door donkere tijden en het kan hier in Bartlehiem heel donker worden,’ vertelt Sietze als we na tien minuten pauze weer verder gaan met ons gesprek. ‘Dat besefte ik me in 1987 ineens heel goed. Ik zat hier in mijn studiootje, net zoals we nu zitten, en draaide in mijn radioprogramma “Sietze Ziet Ze Vliegen” drie liedjes van Koos Alberts achterelkaar en ineens, als een donderslag bij heldere hemel, was het zo helder als glas: muziek gaat me deze donkere dagen erdoorheen slepen, gaat me weer top laten voelen.’
Dan slaat hij hard met z’n rechtervuist in zijn linkerhandpalm en roept: ‘Bam! De Top 2000 was geboren!’
‘Dat gaat me echt iets te snel,’ merk ik op als kritisch journalist. ‘Waarom bijvoorbeeld 2000 liedjes? Waarom niet 1000 of 93?’
Sietze lacht. Deze vraag heeft hij waarschijnlijk al vaker gehoord.
‘De boete voor illegaal radio maken was in die tijd precies 2000 gulden. En omdat de kans om opgepakt te worden behoorlijk groot is als je vijf dagen non-stop uitzendt, leek het mij wel grappig. Stukje Friese humor, haha.’
Dan staat hij op en trekt een plaatje uit de kast. ‘Kijk, dit was het liedje waarmee ik opende op die eerste herfstdag van 1987: ‘Ik Slaap Vannacht Wel Op De Bank’ van Koos Alberts. Klassiekertje, hoor. Zo worden ze niet meer gemaakt.’
Sietze overhandigt me de hoes en ik kijk in de treurige ogen van Koos. Weliswaar woonde hij niet in Bartlehiem, maar ook deze man heeft het niet makkelijk gehad.
‘Grappig verhaal,’ zegt Sietze en hij wijst naar het plaatje in mijn handen. ‘Een dag of twintig na de eerste editie van de Top 2000 viel Koos in slaap achter het stuur en belandde hij in een rolstoel. Dat zet je wel aan het denken, hoor. Even speelde ik met het idee om te stoppen met die hele muziekbusiness, maar daar zou niemand wat mee opgeschoten zijn. En Koos bleef ondanks alles ook zingen, dus wie ben ik dan om te zeggen dat het allemaal zinloos is? Niet zeuren en doorgaan. Ik weet nog goed dat ik het liedje in de tweede editie weer draaide en aankondigde als ‘Ik Slaap Vannacht Wel Op De Achterbank’. Vond ik wel een leuk grapje.’

Buiten, op het erf, stel ik mijn laatste vraag. Ik ben benieuwd of Sietze, geestelijk vader van de Top 2000, er ooit over nagedacht heeft om Radio 2 aan te klagen.
Hij lacht zijn zwarte tanden bloot en slaat me op de schouder.
‘Er wordt toch al meer dan genoeg geklaagd, jongen. Niet zeuren, doorgaan. Ik zeg altijd: Het leven is feestje, maar je moet wel zelf de plaatjes opzetten, haha.’

Standaard
Top 2000

Een sobere broodmaaltijd

Veertien mensen zouden er komen, véértien, want de jongeren hadden tegenwoordig ook aanhang en hoewel het grootste deel van die geliefden volgend jaar waarschijnlijk alweer aan de kant gezet zou zijn, moesten ze perse mee-eten “want ze hoorden er nu toch bij?”, zodat haar halve kersttafel vol zou zitten met tieners en twintigers die elkaar met zo’n walgelijke sentimentele blik pasteitjes zouden voeren, de pasteitjes die zíj nota bene in elkaar had gezet (ook al kwam de vulling uit blik want dat proefde toch niemand), maar denk maar niet dat iemand háár romantisch zou voeren, haar man in ieder geval niet want die was tijdens het kerstdiner altijd te druk bezig om zichzelf zó vol te gieten met wijn dat hij nauwelijks meer recht overeind kon zitten tegen de tijd dat de Christmas pudding op tafel kwam, maar dat gaf natuurlijk niet want het was kerst en dan deed hij tenminste ook eens gezellig mee met de gesprekken, en ze hóefde ook niet gevoerd te worden want meestal was al haar honger allang verdwenen tegen de tijd dat het eten opgediend kon worden; die vulling van de kalkoen was rauw sowieso veel lekkerder en van de hele dag stressen kreeg ze honger, al vlak na het ontbijt wanneer ze de kalkoen begon te bewerken en ook net voor de lunch wanneer ze bedacht dat ze nog wat nieuwe wijnglazen moest halen omdat haar man er ongetwijfeld meerdere zou breken, maar al helemaal aan het einde van de middag wanneer ze in vier pannen tegelijk stond te roeren en bedacht dat ze zich nog niet gedoucht had terwijl de gasten ieder moment zouden kunnen komen, zodat ze zich maar met een laag deodorant onder haar oksels in haar kerstjurk schoot en haar mascara opdeed in de weerspiegeling van de afzuigkap, ondertussen hier en daar meezingend met de Top 2000 die haar ieder jaar tijdens het koken weer als een reeks strijdliederen begeleidde, zodat ze grote handen appelvulling naar binnen bleef werken tegen de stress totdat ze uiteindelijk te weinig over had om de kalkoen mee vol te stoppen en ze nog maar een pak gehakt uit de vriezer bij het beest naar binnen propte, zonder te weten of dat goed zou combineren want die Amerikaanse kalkoen-traditie was haar eigenlijk vreemd, maar in de films zag het er altijd zo gezellig uit en wat zou het ook: hoe meer vlees hoe beter, in ieder geval stukken beter dan géén vlees, zoals op dat zielige bordje paddenstoelenlasagne voor haar nichtje dat vegetariër was, en het was in ieder geval ook stukken beter dan het eten van haar buren, die zoals ze wist ieder jaar met kerst een sobere broodmaaltijd aten “uit respect voor de armen” of zoiets. Sorry, voor zulke mensen had ze maar één woord: lui.

Standaard
Top 2000

DJ zijn in kersttijd

Hij voelt zich bekeken. De kerstmuts waarvan de zendercoördinator het een goed idee vond om hem op te zetten, prikt. Hij wil hem afzetten, maar weet dat zijn haar dan alle kanten op piekt en hij kan niet naar de badkamer om er gel in te doen.

Hij voelt zich ook een beetje belachelijk en hij heeft honger. De laatste dagen leeft hij alleen maar op gore sapjes. Sap met komkommer, peterselie en mango. Die mango moest het een beetje lekker maken.
Vanmorgen werd er een derde brievenbus geplaatst. Drie brievenbussen in één minuscuul huis. Overdreven, vindt hij. En nep. Weken eerder was al besloten dat er minstens drie brievenbussen zouden komen, maar dat moest dan gaande de week gebeuren, zodat het net leek alsof de geldstroom niet bij te houden was. Alsof het spontaan besloten werd. ‘Alles voor de hype’, had de manager gezegd.

De hype ja. Na elf jaar is hij er wel op uitgekeken. De eerste edities, die waren goed. Toen was alles nog oprecht. De dj’s in het huis waren oprecht en de mensen die om het huis heen stonden waren oprecht. Tegenwoordig gaat het alleen nog maar om commercieel belang. En de mensen die naar de stad toe komen, proberen zo gek mogelijk in beeld te komen. ‘Kijk rest van Nederland! Ik sta voor het Glazen Huis, dus ik steun het goede doel!’ Neppers.
Een meisje buiten probeert zijn aandacht te trekken. Hij glimlacht vriendelijk naar haar en zwaait. Ze zwaait terug, zegt iets tegen het meisje dat naast haar staat en slaat dan giechelig haar hand voor haar mond. Muts, denkt hij. Ga naar huis en trek iets warms aan. Je ziet er niet uit.
I’ll be there this christmas. Absoluut het slechtste lied dat ooit op nummer 1 heeft gestaan, vindt hij. De tekst slaat kant nog wal en het is bovendien een kerstlied, iets waar hij sowieso al een vreselijke hekel aan heeft. ‘Als het nummer 25.000 euro oplevert, zing ik het live in het glazen huis!’, schreeuwde zijn collega vanmiddag door de microfoon. Hij kon wel door de grond zakken. Dat gaat natuurlijk ontzettend vals klinken, maar ja… Alles voor de hype…
Zijn andere collega springt door het huis. Continu. Onvermoeibaar. Het liefst zou hij hem zijn benen breken, kijken of hij dan nog springt. Hij verdenkt dat groentje ervan dat hij backstage kilo’s worstenbrood naar binnen werkt. Hoe kan hij anders zoveel energie hebben? Ja, de adrenaline giert natuurlijk door zijn lijf door alle tweets dat het zo’n lekker ding is. Wat de rest van Nederland niet weet, is dat het eigenlijk een ontzettend irritant kereltje is.
De bel gaat. Hij doet zijn best verrast te zijn door de gast die binnenkomt. Hoewel ze natuurlijk al lang weten dat Jamai rond dit uur het huis zal betreden. Jamai zingt een paar zinnen door de microfoon. Oké, nu is het genoeg. Nu weet hij het zeker. Zodra hij even een momentje voor zichzelf heeft, belt hij Jurre Bosman. Hopelijk werkt hij dan volgend jaar rond kerst bij Radio 2.

Standaard
Top 2000

Guilty Pleasure

Leo, kijk nou. Het café zit weer vol – vol gezelligheid, man. Wat voor avond wordt dit?’
‘Ik kan niet anders dan legendarisch antwoorden en dat doe ik dan ook: legendarisch, Matthijs. Het wordt legendarisch.’

‘Wat is dit, waar we nu naar luisteren? Klinkt goud, man.’
‘Dit is de zogeheten Opwarmplaat voor tijdens jouw openingspraatje met mij, Matthijs. Dit ga ik elke avond zeggen, zodat we zo’n leuk continuïteitswoordje hebben. Zoals tafeldame, of guilty pleasure.’
‘Quilty Pleasure, dames en heren! Leo zei kilty plessure. Zei je daar kwilty pressure?’
‘Nou, eigenlijk zei ik gewoon guilty pleasure, maar goed.’
‘Volgens mij zei jij guilty pleasure. Dat is goed dat je dat zegt, man. U kent het fenomeen vast wel, want u kijkt natuurlijk elke dag naar mij, maar nog even voor de mensen thuis die niet weten wat een guilty pleasure is. Een artiest komt bij mij in de Wereld Draait Door vertellen over een nummer wat hij of zij leuk vindt, maar zijn of haar vrienden eigenlijk niet en dan heet dat ineens een guilty pleasure terwijl iedereen thuis voor de televisie roept: dat is toch helemaal geen guilty pleasure, dat is echt een topnummer!’
‘Matthijs, kijk je uit dat dit verhaal niet per abuis in zijn geheel een dialoog tussen ons tweeën wordt?’
‘Enfin, hier is onze eerste quilty pleasure-gast, geef hem een oorverdovend applaus: Wouter Vrijland, yeah!’
‘Dankjewel, Matthijs.’
‘Wouter, man. Voordat we aan de quiz beginnen: wat is jouw favoriete kiltie plasser?’
‘Mijn favoriete guilty pleasure is toch wel masturberen. Ongelofelijk dat daar nog zo’n taboe op rust.’
‘Ha, huh, hoe – haha. Goed, ook mooi, ja. We doen wel alsof we dat niet gehoord hebben. Nee, wat is jouw favoriete zogeheten foute nummer?’
‘Hallo Boppers van Annie de Rooij.’
‘Prima, prima keus, man. En wat is dan je echte favoriete nummer, wat is jouw top 1 van de top 2000?’
‘Bohemian Rhapsody.’
‘Bohemian Rhapsody?’
‘Ja, Bohemian Rhapsody.’
‘Queen.’
‘Queen, ja. Heel goed, Matthijs. Noteer maar een punt voor jezelf.’
‘Leo, hij zegt Queen.’
‘Ik hoor het, ja, Matthijs.’
‘Maar we hebben toch duidelijk gelobbyd?’
‘Ik weet het niet, Matthijs. Misschien kunnen we hem zo meteen in de pauze, als er weer superkorte fragmenten van vijf kutnummers getoond worden, vragen om erop terug te komen?’
‘Wouter, weet jij eigenlijk dat Bohemian Rhapsody na drie weken werd verdreven door Willempie van Andre van Duin?’
‘Nee.’
‘Goed, mensen. Het is tijd voor onze tegenkandidaat van vandaag. Wie gaat het opnemen tegen Wouter, die we allemaal kennen van, uh, ja, waarvan?’
‘De beste Singer-Songwriter van Nederland. Eikel.’
‘Ben jij de beste Singer-Songwriter van Nederland? Wanneer is die verkiezing geweest? Waarom ben ik daar niet voor gevraagd?’
‘Nee, ik heb meegedaan aan het televisieprogramma dat zo heet, Matthijs.’
‘Oh, dat kent dus niemand. Goed, hier is je tegenspeler: Eva Smeets! Yeah!’

‘Welkom, Eva, mhmmmmm, welkom. Waar kennen we jou van? Wie is de Mol? Expeditie Robinson? Grapje, iedereen weet dat jij in 2001 ZigZag hebt gewonnen dankzij die rekenfout van Sybrand Niessen.’
‘Dank je, Matthijs. Dankjewel.’
‘Wat is jouw filthy pleasure, Eva?’
‘Zei je nou filthy pleasure, Matthijs?’
‘Ja, Leo, ik zei guilty pleasure.’
‘Eenzame kerst van André Hazes.’
‘Dat is toch godverdomme geen guilty pleasure! Ik kijk naar de jury. Leo?’
‘Wouter wint.’
‘Wouter wint! Dit was het dames en heren, bedankt voor het kijken en als u blank en hoogopgeleid bent, blijf dan vooral luisteren naar de Top 2000. Tot zover, tot morgen!’

Standaard